روش تحقیق در مدیریت قسمت اول

روش تحقیق

تعريف علم در روش تحقیق

روش تحقیق تعريف اين واژه زياد آسان نيست، در واقع تاكنون هيچ تعريف مستقيمي براي علم داده نشده است. در اين بخش ابتدا ديدگاه هاي علم را مورد بحث قرار مي دهـيم و در ادامـه وظايف علم را توضيح خواهيم داد تا تعريفي از علم ارائه دهيم. علم واژهاي اسـت كـه در بسياري از موارد، به گونـه اي نـامطلوب تعبيـر و تفسـير شـده اسـت. مـردم عـادي سياستمداران، روزنامهنگاران، دانشجويان و دانشمندان هر يك علم را به طرق مختلف تعبير ميكنند و در زمينههاي گوناگون بهكار ميبرند. اين واژه نزد برخي دلالت بر يـك كار ارزنده و مهم دارد و نزد برخي ديگر دلالت بـر پيكـرهاي از دانـش حقيقـي دارد و مقصود از آن براي گروهي ديگر، نوعي بررسي عيني درباره پديده هاي تجربي است.

روش تحقیق

روش تحقیق

دیدگاه علم در روش تحقیق

دنياي علم، خود نيز داراي دو ديدگاه كلي است كه عبارتند از: ديـدگاه ايسـتا و ديدگاه پويا . ديدگاه ايستا كه به نظر ميرسد اغلب در دانشـجويان و نيـز در اشـخاص عادي وجود داشته باشد، علم را فعاليتي ميداند كه يك سلسله اطلاعـات نظام ـدار بـه جهان عرضه ميكند و كار دانشمندان را كشف واقعيت هاي جديـد و افـزودن آن هـا بـه انبوه اطلاعاتي ميداند كه از پيش وجود داشته است. در اين مورد حتي اين باور وجـود دارد كه علم اصولاً پيكرهاي از واقعيتهاست. از اين ديدگاه، علـم راهـي بـراي تبيـين پديده هاي مورد مشاهده است كه وظيفه آن تأكيد بر وضعيت كنـوني و افـزودن بـر آن، تأكيد بر تئور يها، فرضيه ها و مجموعه اصول و قواعد موجود مي باشد.

روش تحقیق

روش تحقیق

دیدگاه پویا

از سوي ديگر، ديدگاه پويا علم را بيشتر بـهعنـوان يـك فعاليـت، يعنـي آن چـه دانشمندان انجام ميدهند در نظر مي گيرد. از منظر اين ديدگاه، وضعيت كنـوني دانـش مهم است، اما اهميت آن عمدتاً به خاطر آن است كـه بـراي پـژوهش و تئـوري علمـي پايگاهي محسوب ميشود. اين ديدگاه كه ديدگاه تجسسي يا اكتشافي ۵نيز ناميـده شـده است، علاوه بر كشف يا آشكار ساختن، جنبه خودپژوهي را نيز در بر مي گيرد. فرآينـد خودپژوهي ممكن است بسيار جالبتر از نتايج آن باشد. ديدگاه اكتشـافي در علـم، بـر تئوري و يك رشته طرح هاي ادراكي و مفهومي تأكيد دارد كه با يكديگر پيونـد يافتـه و براي پژوهش مفيدند. همين جنبه اكتشافي است كه علم را تا حد زيادي از مهندسـي و فناوري متمايز مي سازد. فناوري فرآيند خلق روش است، به عبارت ديگر فناوري رشـته فعاليتي است كه به نتيجه عملي مي انجامد.

مهندسي (علم مهندسي) در روش تحقیق

فرآيند پژوهش درباره چگونگي حل مسـائل، و فنـاوري توليد كالاها و خدمات است. علم، فرآيند پژوهش پيرامون پديدهها است. دانشـمند بـر پايه حدس اكتشافي و گمانهزني آگاهانـه، يـك خيـز خطرنـاك بـرمـيدارد، و ديـدگاه اكتشافي علم، تأكيد بر حل مسائلي دارد كه براي آنها جواب فوري در دست نيست، نه واقعيتها و انبوهي از اطلاعـات. علـم تنهـا مجموعـه اي از واقعيـتهـا نيسـت، بلكـه مجموعه روابطي است كه واقعيت ها را با يكديگر پيوند مي دهد. واقعيت ها و پيكره هاي اطلاعات براي دانشمند و كاوشگر از اين جهت اهميت دارد كه درتنظيم تئوري ديگر و پژوهش ديگر به او كمك كند.

دشواري عمده ديگـري كـه در تعريـف واژه علـم وجـود دارد، اساسـاً ناشـي از اختلاط محتواي علم با روششناسي است. علم به طور كلي يك موضوع خـاص نـدارد، با اين وجود هر نـوع مطالعـه از پديـده هـا نيـز بـه عنـوان علـم تلقـي نمـي شـود. مـثلاً ستاره شناسي، اوضاع ستارگان و پيشامدهاي مختلف در زندگي آدمي را مطالعه كـرده و تلاش مي كند روابط بين آن ها را كشف و پيشامدهاي آينده را پيش بينـي كنـد. امـا ايـن اهداف و فعاليت ها موجب نمي شود كه ستاره شناسي واجد شرايط لازم بـراي ورود بـه خانواده علوم شود.

حتي اگر يك دانشگاه معتبر تصميم بگيرد كـه گـروه سـتاره شناسـي تأسيس كند، و حتي براي آن درجه فوق ليسانس را در نظـر بگيـرد، بـاز سـتاره شناسـي صلاحيت ورود به نظام علمي را نخواهـد داشـت. دليـل ايـن عـدم پـذيرش، موضـوع ستاره شناسي نيست بلكه علت اصلي آن است كه روش شناسـي خاصـي كـه بـه وسـيله ستاره شناسان به كار مي رود، غيرعلمي است. هرگاه شـاخه اي از دانـش واقعـي از سـوي دانشمندان به عنوان علم پذيرفته نشود، علت اساسي اين عدم پذيرش، هميشه مبتنـي بـر روش شناسي آن است.

اهداف و ضرورت علمدر روش تحقیق

درباره وظيفه علم دو نظر متمايز وجود دارد: بعضي از دانشـمندان بـر ايـن باورنـد كـه شخصي كه علم و مفيد بودن علم را در نظر دارد( معمـولاً غيردانشـمند اسـت) علـم را نظام يا فعاليتي براي بهبود و پيشبرد مي داند. وظيفه علم از اين ديدگاه كشف، يـادگيري واقعيت ها (اكتشاف)، پيشبرد دانش به منظور بهزيستي، بهسازي چيزهـا و بهبـود وضـع آدمي است. شاخه هايي از علم كه اين ويژگـي را دارنـد بـدون ترديـد مـورد پشـتيباني همگاناند.

مثال بارز اين مطلب، پژوهش هاي پزشكي است كـه مـلاك عملـي بـودن و استفاده در عمل را دارا مي باشد. در ديدگاه ديگر كه با آنچـه در بـالا گفتـه شـد كـاملاً تفاوت دارد، وظيفه علم را ايجاد قوانين كلي مـي داند كـه رفتـار چيزهـا يـا رويـدادهاي تجربي را كه علم با آن ها در ارتباط است در برمي گيرد، و بدين وسيله ما را قادر مي سازد كه با دانش خود درباره رويدادهايي كه تـاكنون بـراي مـا ناشـناخته بـوده اسـت، پـيش بيني هاي معتبر به عمل آوريم.

روش تحقیق

روش تحقیق

منابع و راه هاي كسب علم در روش تحقیق

روش هاي بسياري وجود دارند كه از طريق آن ها ميتوانيم درباره يك پديده بـا مـوقعيتي معين اطلاعاتي بهدست آوريم. مقادير زيادي از اين اطلاعات را از رويـدادهايي كـه در طول زندگي تجربه مي كنيم به دست مـي آوريـم، و مـوارد فـراوان ديگـري را از طريـق نويسندگان، متخصصان، صاحب نظران و يا رسانه هاي گروهي كسب مي كنيم. براي كسب دانش دست كم شش روش وجود دارد كه تنهـا يكـي از آن ها علمي است. اين روش ها ر را كه سرچشمه دانش آدمي است، به شش دسته تقسيم كرد كه عبارتند از: تجربه، مرجع مطلع و آگاه، استدلال قياسي و استقرايي، اعتقـاد راسخ نسبت به چيزها، كشف و شهود، روش علمي.

تحقيق در روش تحقیق

تحقيق را دانشمتدان مختلف به گونه هايي متفاوت تعريف كردهاند كه بعضـي از آن هـا را به اختصار جمع بندي مي نماييم: هرگونه فعاليت منظم جهت مطالعه مسائل براي رسيدن به اصول كلي، تحقيق ناميـده مـيشـود. بـه عبـارتي، تحقيـق عبـارت اسـت ازكـاربرد روش هاي علمي در حل يك مسأله يا پاسخگويي به يك سؤال. به زبـان سـاده، تحقيـق يعني مسأله يابي يا راه حل يابي.

تحقيق علمي و ويژگي هاي آن در روش تحقیق

در مباحث علمي، غالباً مفاهيم ((تحقيق علمي)) و ((روش علمي)) به صورت مترادف بـه كـار برده مي شوند. اگرچه بين اين دو مفهوم وجوه مشترك معنايي وجـود دارد، ولـي تميـز دادن اين دو از هم، به فهم آنه ا كمك مي كند. تحقيق علمي در مقايسه بـا روش علمـي، روندي رسميتر، منظم تر و قوي تر است. تحقيق با ساختار منظم تـري از كنكـاش تـواَم است كه معمولاً به نوعي ثبت مراحل و گـزارش نتـايج و دسـتاوردها منجـر مـي شـود. هرچند مي توان علمي را بدون تحقيق، به ار گرفت، ولـي تحقيـق علمـي را نمـي تـوان بدون روش و جوهر علمي انجام داد. بنابراين تحقيق، مرحلـه اي تخصصـي تـر از روش شناسي علمي است.

در ادامه به بحث های تخصصی تر در زمینه روش تحقیق در مدیریت خواهیم پرداخت… با ما همراه باشید…

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *